BİST'in özelleşmesi zora mı giriyor

Milliyet yazarı, eski İMKB ve Merkez Bankası başkanlarından Yaman Törüner, Nasdaq ortaklığına başka bir açıdan bakıyor...

Yaman Törüner, Milliyet Gazetesi'ndeki köşesinde Borsa İstanbul'un (BİST) Nasdaq ile yapacağı stratejik ortaklığın birçok riski barındırdığını iddia ediyor. İşte o yazı...
“Nasdaq OMX”, Borsa İstanbul’a ortak oluyor. Bilindiğinin aksine, Nasdaq OMX artık ABD’li değil. İsveçli OMX şirketi, Nasdaq’ı da Borsa İstanbul’un halen kullandığı bilgisayar yazılımını da yapmış olan şirketi de satın aldı; onun için adı “Nasdaq OMX”. OMX, aslında elinde bulunan ve halen Borsa İstanbul’un kullanmakta olduğu yazılımın yeni versiyonunu(veya buna yepyeni bir yazılım da diyebiliriz) Borsa İstanbul’a verecek; böylece, Borsa İstanbul’un artık eskimiş olan yazılımı yenilenecek.
Borsa İstanbul’un 20 yıllık olan mevcut yazılımını yenileme zamanı gelmişti. Bu yenileme için ödenecek olan para, OMX şirketine Borsa İstanbul hissesi verilerek karşılanacak. OMX’in yazılımı bize vermekle bir parasal kaybı yok. Çünkü, bu sistem bir çok borsada kullanılıyor ve bize verilecek olan şey, bir kaç bilgisayar diskinden ibaret. Yazılımın Türkçeleştirilmesine ve bizim sistemimizle uyumlu hale getirilmesine kimin ne kadar para harcayacağını bilmiyorum.
Nasdaq OMX yazılımı, dünyadaki borsaların yaklaşık 1/10’unda kullanılıyor. Bizim halen kullandığımız yazılımın “source code”u da onlara ait. Başarılı bir yazılım. Ancak, alt programlarla daha uyumlu yazılımlar da var.
Görülen o ki, bu ortaklık “Borsa İstanbul’un özelleştirilmesi” çalışmasını da zorlaştırabilecek. Yahut da alıcı önce Nasdaq OMX ile anlaşmak durumunda kalacak. Bu durumda, Borsa’nın özelleştirilmesi için sadece, halka arz alternatifi kalabilir. Bu yazılım anlaşması, özelleştirme işlemi olduktan sonra gerçekleşmeli veya hisse vererek değil, aşamalar gerçekleştikçe para vererek olmalı idi.

Pazarlığı Sayın Bakan yapıyor
Bu konudaki en önemli iki eleştirim şöyle:
a) Ekonomiden Sorumlu Bakan’ın pazarlıkta ne işi var? Borsa İdaresi veya SPK neden atlanıyor da pazarlığı Sayın Bakan yapıyor?
b) Daha önce sadece “700.000 dolar”a alınan yazılımın yeni versiyonuna, nasıl oluyor da yaklaşık “250.000.000 (İki yüz elli milyon) Dolar” ilâ “500.000.000 (Beş yüz milyon) Dolar” vermeye gönüller razı oluyor. (Bu hesaplamayı, gazetelerde çıkan Borsa İstanbul’un değerinin 4.5 milyar TL olduğu ve Nasdaq OMX’e yüzde 10 ilâ yüzde 20 hisse verileceği yazılarına göre yaptım.)
Allah, hesabınızı arttırsın; hayırlara vesile etsin.