E-BÜLTEN

E-bültenimize abone olarak
en son bilgilere ve haberlere ulaşabilirsiniz.

Ana SayfaEmtia ve Döviz PiyasalarıSavaştan daha beteri…---

Savaştan daha beteri…

Savaştan daha beteri…
24 Ocak 2023 - 09:00 www.borsagundem.com

500 yılın en sıcak kışı yaşanıyor. Avrupa ise enerji krizinin teğet geçmesini kutluyor. Peki ya sonra…

SELMAN YAVUZ DEMİRÖZ - BORSAGUNDEM.COM

Dünyada bir savaşın gerçekleşmesinden daha kötü ne olabilir?

Sonu gelmeyecek gibi görünen bomba seslerine, karartmalara, yaşadıkları yerden göçe zorlanan sivillere ve ölümlere sebep olan savaştan daha kötüsü var mıdır?

2022 savaşın çirkin yüzünü tekrar gördüğümüz bir yıldı. Şubat ayında Rusya’nın Ukrayna’yı işgali tüm bu karanlık tablonun bir kez daha yaşanmasına neden oldu.

Bu sahneleri yeniden hatırlatmak gibi bir niyetim yok. Zira Karadeniz’deki komşumuzda bir savaş olduğunu, Rusya’ya Batılı ülkelerin yaptırım uyguladığını, Moskova yönetiminin cevaben doğalgaz tedarikini kıstığını, sonuç olarak da bir enerji krizinin yaşandığını cümle alem biliyor.

Ancak 2022-2023 kışı şu soruyu tekrar sormama sebep oluyor:

Gerçekten… Savaştan daha kötüsü olabilir mi?

Enerji krizi Avrupa’yı teğet geçti!

Ukrayna’daki savaşta Batı’nın yaptırımlarına karşı Rusya’nın doğalgaz kartını oynaması Avrupa’daki krizi bir felakete dönüştürebilirdi. Sert geçecek bir kış endişesi Avrupa ülkelerini olağanüstü önlemlere zorlamıştı.

Oysa beklenen o sert kış gelmedi.

Kış aylarının mevsim normallerinden çok daha sıcak geçiyor olması enerji talebini azalttı. Avrupa sıvılaştırılmış doğalgaz ithalatıyla sanayinin çarklarını döndürebildi. Diğer bir deyişle taşıma suyla değirmen dönebildi.

Sıcak ve kurak geçen bir kış Avrupa için kısa vadeli bir müjdeydi.

Rusya’yı en büyük düşman, enerji krizini de en kötü senaryo olarak gören Batılı liderler kutlamalarına devam ede dursun, Avrupa Birliği Komisyonu’nun Ortak Araştırma Merkezi (JRC) raporuna göre bölge son 500 yılın en kurak senesini geçiriyor.

Kıta genelinde temiz su kaynakları her geçen gün azalıyor. Orman yangınları ise artık yaz aylarına özgü bir felaket olmaktan çıktı.

Bilim insanları, iklim değişikliğine karşı bir şey yapılmaması durumunda kuraklığın ‘yeni normal’ haline gelebileceği konusunda uyarıyor.

Gerçek felaket nerede?

Savaşların korkutucu olduğunu biliyoruz. Zira savaşlar tarih boyunca insanlığın sayısız kez tecrübe ettiği bir felaket. Üstelik insanoğlu bu felaketin en kötüleriyle de test edildi. İki dünya savaşı ve nükleer bombalarla karşı karşıya kalındı.

Fakat iklim değişikliğinin ortaya çıkaracağı tablo halen bilinmezliğini koruyor. Üstelik felaketin ayak sesleri her geçen gün yaklaşıyor.

Belki de bu felaketi anlayabilmek için bir miktar yatırımcı diliyle konuşmak gerekiyor:

Su olmadan herhangi bir canlının hayatta kalabilmesi imkansız. Dolayısıyla insanoğlunun ihtiyacı olan temiz suyun arzının düşmesi, bu kaynakları ‘en değerli reel varlık’ haline dönüştürecektir.

Kuraklık sebebiyle toprak nem kaybedecek olursa ürün rekolte kapasitesi azalacaktır. Bu aynı zamanda tarım emtialarının üretiminin azalmasına sebep olur.

Diğer bir deyişle iklim değişikliği temel tüketici ürünleri başta olmak üzere tarım ürünlerine bağlı fiyatlarda olağanüstü artışlara sebep olması beklenebilir.

Yükselen fiyatlar ve temel tüketim ihtiyaçlarına ulaşım kapasitesinin azalması, insanları daha verimli olduklarını düşündükleri bölgelere göç etmeye zorlayacaktır. Bu aynı zamanda istihdam dinamiklerinin değişmesi anlamına gelir.

Daha kurak bölgelerde işgücü azalırken görece daha verimli bölgelerde ise istihdam piyasasındaki rekabet olağanüstü biçimde artabilir.

Elbette tüm bu felaket senaryoları mutlaka gerçekleşecek öngörüsüne sahip değilim. Fakat ünlü ekonomist Nassim Nicholas Taleb’in de önerdiği gibi iyi bir yatırımcının her zaman bir sonraki ‘Siyah Kuğu’nun ne olacağını tahmin edebilmesi gerekir.

Gökyüzüne baktığımda ocak ayının sonunda bile hâlâ göremediğim kar taneleri bana asıl felaketin yeryüzünden değil gökyüzünden gelebileceğini düşündürüyor.

Avrupa'da kömür fiyatlarında düşüş

 

Avrupa'da son 500 yılın en kurak dönemi

 

Soya fasulyesi fiyatlarına kuraklık etkisi

 

Sayfada yer alan bilgiler tavsiye niteliği taşımayıp yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırımcı profilinize uymayabilir.

YORUMLAR (16)
:) :( ;) :D :O (6) (A) :'( :| :o) 8-) :-* (M)
  • hakukutkutkukutakunati24 Ocak 2023 23:08

    EVRİMCİLER BULSUN ÇÖZÜMÜ. HER SEY ZAMANLA EVRİME UGRİYSE.

  • KEMAL TABANCASIBÜYÜK24 Ocak 2023 16:57

    Benim anlamadığım yıllardır CHP belediyesinde de su sıkıntısı yaşanmış idi bir kaç ay önce.yanında koskoca meriç nehri aktığı halde.bence  olacağı bu idi.ekrem bunlara çözüm arayacağına günlerini şehir dışında geçirir ise olacağı bu.yazın su bulabilir isek iyi .

  • Mucise Reis : )24 Ocak 2023 22:33

    bu işler barajla felan olmaz :D  Sen gelen yağmur sularını yer altına dahil etmelisin. Bir yerde ilkilin değişmesini barajlar engellemez, ama yer altı suları engeller. Bilimsel araştırmalara göre yamalısın yorumlarını. Tamamen siyasi görüşüne uydurmuşsun :D .... Yer altı su kaynağı biterse o toprak arazi bölge kurak olur. Habidat biter. kuçlar vb gelmezi tohumlama biter.. böcek vb olmaz çiçekler oluşmaz, mahsul oluşmaz.. bunları yiyen tohum taşıyan sincaplar vb canlılar olmaz... böylece su yok ise yaşam biter.... Her altı suyu o bakımdan doğal habitattır. Baraj anca insanların içme suyu felandır...Sorun içme suyu değil, doğanın kurak toprağa dönmesi. :D olayları algılama yok sende

  • AHMET ÖZBIR24 Ocak 2023 15:13

    Bu ülkeye bu iktidarda adaletsizlik, hukuksuzluk, samimiyetsizlik, din bezirganlığı, israf, şatafat, gelir adaletsizliği, din tüccarlıĝı, hasetlik vb. olduğu sürece bizim yakamızdan musubet eksik olmaz.

  • borsacı24 Ocak 2023 14:12

    hitit imaratorlugunun yok oluşunu internetten bir inceleyin ben okudum tüylerim diken oldu kuraklıktan yeşil yaprak kalmamış insanlar bir birini yemiş 7000 yıl önce koskoca bir imparatorluk kuraklık ve kıtlıkta yok olmuş.

  • Vatandaş24 Ocak 2023 13:53

    Pandemi nedeniyle kısıtlamalarda, araçlarda ki kullanımın azaltılmasında  dünyada yağış  ve hava kalitesindeki olumlu  değişimlerini hepimiz gördük hissettik. 

  • E.g.24 Ocak 2023 13:25

    DÜNYAMIZDA 1 YILDA 100 MİLYONDAN FAZLA BİREYSEL DİZEL/BENZİNLİ MOTORLU YENİ TAŞIT TRAFİĞE ÇIKIYOR DİZEL/BENZİNLİ TAŞIT ÜRETİMİ YASAKLANMALIDIR ALTERNATİF OLARAK TOPLU TAŞIMA ARTMALIDIR ŞEHİRLER TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI İSTİKAMETİNDE İSTASYON ÇEVRELERİNDE DAHA KÜÇÜK SOSYAL KONUTLAR İNŞA EDİLMELİDİR DÜNYAMIZI TOPLU TAŞIMA SOSYAL KONUT PROJELERİ YAŞANILIR KILABİLİR BELEDIYELERİN SOSYAL KONUT YAPMAMALARI İLKELLİKTİR

  • ALİ HAYDAR YILDIRIM24 Ocak 2023 12:14

    İNSANLAR VE ÜLKELER AZAR İSE , KURAN-I KERİM  yakılırda insanlar sesini çıkartmaz ise olacağı bu bunlar daha iyi günlerimiz gelecekte içmeye su yemeye ekmek dahi bulamayacağız günler olacaktır.

  • baran24 Ocak 2023 19:03

    Bay karaktersiz benim nikimi taklit etmeye devam ediyor!  Allah yalancıları belasını hep verir!  

  • Mucise Reis : )24 Ocak 2023 16:49

    Baran sen nasıl bir insansın tam bir karektersizmisin yüce kitabımızın yakılması seni üzmemiş gibi.

  • ALİ HAYDAR YILDIRIM24 Ocak 2023 16:16

    baran demek ki sen de kutsal kitabımız KURAN-I KERİM in yakılmasına destek verdin hemi seni imansız.

  • baran24 Ocak 2023 15:10

    ALI HAYDAR yobazı bunuda kuran yakılmasına bağladınya pes artık. O zaman kucağında ve dizinin dibinden ayrılmadığınız o muhterem şıh, şeyh ve hocalara söyleyinde insanlık için dua etsinde millet hidayete ersin. Ama onların duası kabul olmaz hepsi sahtekar ve paraya tapan kendi azınlığını oluşturan din tacirleri.

  • Mucise Reis : )24 Ocak 2023 10:37

    Yer altı suyu giderse su biter... Siste budur. YEr altı sularını fabrikalar çeker. yağan yağmur yer altına karışmaz direket dere kanallarından toprak emmeden hes ler gibi beton yollardan denize aktarılırsa kuraklık başlar.. iklim değişir. Ağaçlarımız bile sonradan ekılenlar anadolu ağacı değil. üzerine 1 kuş yuva yapmıyor. 1 kuş o ağaç dallarını kullanıp yuvadına dahi taşımıyor. bu alanda ciddi araştırma yapmadan asla ve asla barajla felan bu işler çözülmez. önce var olan anadolu düzeni incelenemeli doğal yaşam, doğal bitkiler, doğal hayvan tabiatı, sonra aynısı muhendislikler ile kopyalanıp bozulan arazilerr ugulanmalı. uygulamadan önce dunyada örneklee bakmalı. yoksa 2 kurdele kes, 3 tane çevre dönüşüm zımbırtısı yap olmaz. dağlardan ovalara gelen yer altı suları fabrikalarca çekilik üretimde kullanılıyor. ileride su bitince fabrikada kalmayacak ortada.

  • Vg24 Ocak 2023 16:45

    Herşeyide bilir bilgin

  • Vatandaş24 Ocak 2023 09:20

    Çok acil ülkemizde ve diğer ülkelerde 1 neden dizel hususi araçlar kullanımı ve üretimi yasaklanmalı. Bunun nedenleri ve çevre kirleticiler bilimsel olarak açıklanabilir. 

  • Mucise Reis : )24 Ocak 2023 10:38

    Fabrika atıkları neden derelere, dereden denize akıtılıyor ? bunu çözemeyen asla başal bişe çözemez.