Asıl tuhaf tarafı, sanki Türkiye’de hiç insider trading suçundan yakalanan, yargılanan ve ceza alan olmamış gibi davranılması. Türkiye’de tespit edilip yargıya intikal eden dosyalar bırakın manşet olmayı, haber dahi olamadıkları için, İngiltere’deki bu olayın yansıtılışı bize garip geldi.

Olayı hatırlayalım. Biri Türk diğeri İngiliz iki firma var. İngiliz şirketinin hisseleri Londra borsasında işlem görüyor. Her iki şirket de Kuzey Irak’ta petrol arıyor. Türk firma 31.03.2009 tarihinde İngiliz şirketinin sahip olduğu lisansın % 25’ini satın alıyor ve iki şirket birleşme görüşmelerine başlıyor. 30.04.2009’da İngiliz şirket finansal raporlarını yayınlıyor ve bu raporlarda yaptıkları testlerden bahsediyor. 30.04 itibariyle Türk şirketi testlerin olumlu sonuçlarından haberdar ediliyor. Bunun üzerine Türk şirketinin yöneticileri 04.05.2009 tarihinde Londra’ya gidiyor ve şirketle görüşmeler yapıp, bilgi alıyorlar. Aynı gün itibariyle de, Londra’daki bir aracı kurum vasıtasıyla hisse senedi alımı gerçekleştiriyorlar. İngiliz şirketi 06.05.2009 günü olumlu test sonuçlarını kamuoyuna açıklıyor ve hisse fiyatları % 25 yükseliyor. 3 Türk yönetici de, aynı gün hisselerini satıyorlar.

Bizim 3 Türk bu işten 312.487 pound para kazanıyorlar. Ancak nasıl olduysa bu işlemler duyuluyor ve uyarılar sonucunda bu yöneticiler İngiltere’deki yetkili kurum FSA (bizdeki karşılığı SPK)’e gidip olayı anlatıyorlar. Bu işlemler nedeniyle FSA kazanılan paralara ilaveten toplam 1.220.000 pound ceza kesiyor. Suçluların işbirliği yapması nedeniyle, ana para haricindeki cezadan % 30 indirim yapıp, cezayı 854.000 pound’a indiriyor. Böylece, bizim yöneticilerimiz 854.000+312.487=1.116.487 pound cezaya çarptırılıyorlar. Para cezasını ödemek suretiyle yargılamadan kurtuluyorlar.

Sermaye Piyasası Kanunu’nun 47/A-1 maddesi insider trading’i düzenliyor. Bizde ki adı, içerden öğrenenlerin ticareti. Hisse senedinin değerini etkileyebilecek, kamuya açıklanmamış bilgiyi menfaat sağlamak amacıyla kullanıp işlem yapıp yarar sağlamak insider trading suçu olarak tanımlanmış. Bu suçu işlediği SPK tarafından tespit edilenler hakkında suç duyurusunda bulunuluyor ve asliye ceza mahkemelerinde yargılama yapılıyor. Eğer yargılama sonunda suç ispatlanırsa 2 ile 5 yıl arasında hapis cezası ve 100.000 TL ile 1.000.000 TL arasında adli para cezası veriliyor. Verilecek ceza bu sınırlara tabi olmaksızın elde edilen kazancın 3 katından az olamıyor.

Bugüne kadar SPK, insider trading nedeniyle epey suç duyurusunda bulundu. Manipülasyonlara göre oldukça az olan bu suç duyuruları sonucu yapılan yargılamalarda kimsenin hapis cezası aldığı duyulmadı. Zaten alınan cezaların da, açılan davalara göre oldukça az sayıda olduğu biliniyor. Ancak bu noktada bilinmesi gereken husus şu; İngiltere’deki gibi bizde pazarlık ve uzlaşma sisteminin olmaması. Mutlaka suç duyurusunda bulunmak ve yargılamak mecburiyeti var. Bu da en azından 3 yıllık bir süreç demektir. Bu süreç sonunda ceza verilse dahi, cezanın caydırıcılığı ve anlamı kalmıyor. Eskiden bu tür olayların tespit edilmesi ve Savcılığa intikali dahi yıllar alırken, şu anda SPK’da devreye sokulan sistemle en azından bu süreçler olabildiğince minimuma indirilmiş durumda. Ama elde edilen sonuç yine yok.
İBRAHİM HASELÇİN-GAZETE HABERTÜRK