EKONOMİK kriz dönemlerinde Avrupalı hükümetlerin reel sektörü desteklediğini söyleyen Cenor Group Başkanı Anthony Khoi, “Kriz patlayınca, Avrupa’da hükümetler hızlı biçimde reel sektörü desteklediler. Ancak bu ülkede bunu göremiyoruz” dedi. Alışveriş Merkezi Yatırımcıları Derneği (AYD) tarafından bu yıl 2’ncisi düzenlenen AVM Yatırımları Konferansı’nda konuşan Cenor Group Başkanı Anthony Khoi, ülke için önemli bir güç olan reel sektörün desteklenmesinde hükümete ihtiyaçları olduğunu vurguladı.
Yasa olumlu hale getirilmeli
AVM’lerin öneminin gittikçe arttığını ifade eden Anthony Khoi, şu değerlendirmeyi yaptı: “Hükümetin hazırladığı yasa tasarıları da bizim sürdürülebilir olmamıza yönelik olmalı. Bu potansiyel boşa harcanmamalı. Yasa tasarısını var olduğu şekliyle kabul edemeyiz. Çok fazla olumsuz hüküm var. Bunlar değiştirilmeli. Otoparklara yönelik, yeni alanların kullanımına ve çalışma saatlerinin sınırlanmasına yönelik hükümler var. Hükümet temsilcilerinin bu konuda üzerine düşen görevi yapmasını bekliyoruz. Yasayı daha olumlu hale getirmeliler.”
Türkiye’ye yoğunlaşıyoruz
Rakamlara bakınca, Türkiye’nin krizin göbeğinde olmadığını kaydeden Khoi, önümüzdeki döneme ilişkin planları şöyle açıkladı: “Kapasitesine bakınca, gayet olumluyuz. Kriz sektör için avantaj ve fırsat haline geldi, biz de bunu kullanmayı bildik. Ankara, Bursa, İstanbul’da yeni projeler için çalışmaya başladık. Mesela, birkaç yıl önce bu durum farklıydı. Şirket olarak Almanya’dan çıkma kararı aldık. İsviçre de listemizde yok. Çek Cumhuriyeti, Slovakya’da fonlarımızı satıyoruz. Türkiye’de daha çok yatırım yapacağız. Daha güçlü olmak için çalışacağız. Ülkenin potansiyeliyle ilgileniyoruz” dedi.
AVM’lerin önünü tamamen kesecek yasaklar ve kısıtlamaların esas çözüm olmadığını söyleyen GYODER Başkanı ve İş GYO Genel Müdürü Turgay Tanes, şöyle konuştu: “Nehri tersine akıtmaya çalışmamak lazım. Var olan bir dengeyi zorlama yoluyla, yabancı yatırımcıları da ürkütecek şekilde bozmanın bir anlamı yok.
Bürokrasiyle mücadele
Küçük esnafı korumak tabiiki önemli. Çözüm belki küçük esnafın birleşerek güçlenmesi, belki bazılarının desteklenmesi. Ancak AVM’lerin önünü tamamen kesecek yasaklar ve kısıtlamalar esas çözüm değil. Sonra da neden yabancı yatırımcı gelmiyor, neden istihdam azalıyor deniliyor. 2009’da sadece küresel kriz nedeniyle değil, bürokratik engeller yüzünden de yeni yatırım yapmadık.”

1 milyon 350 bin kişiye iş kapısı

BÜYÜK Mağazalar ve Zincir Mağazalar Yasa Tasarısı’nın hem sektöre hem de Türkiye’ye faydalı bir halde çıkması gerektiğini vurgulayan İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Murat Yalçıntaş, şu bilgileri verdi: “Bizim de İTO olarak girişimlerimiz oldu. Bir kere herkes aynı geminin içinde dolayısıyla bu gemi ne kadar iyi yüzerse hepimiz iyi yüzüceğiz. AVM konsepti bize yeni bir konsept değil. Aslında AVM konsepti bizde olan bir konsept. Kapalıçarşı, Mısır Çarşısı AVM’lerin ilk örnekleridir. Bugünkü AVM’lerde klasik Osmanlı’daki çarşının modernize edilmiş hali. Bu modernizasyon devam ederken her zaman dengeyi tutmak lazım. AVM sektörü 2009 yılında 450 bin kişiye direk, 1 milyon 350 bin kişiye dolaylı istihdam sağladı. Yeni yasa çıkarken ne küçükleri mağdur etmeliyiz, ne de bazı ön yargılarla AVM’lerin büyümesine, işleyişine zarar vermeliyiz. Bu her iki noktadan da ciddi şekilde kaçılmalı.”

Yeni kira tasarısı sıkıntı yaratıyor

ALIŞVERİŞ Merkezleri Derneği (AYD) Başkanı Hakan Kodal, Büyük Mağazalar Yasa tasarısı ile AVM’lerin açılış ve kapanış saatleri ile ilgili kısıtlamaların sektör açısından ciddi bir tehlike oluşturacağına dikkat çekerek, “Bunun yanında otoparkların 3 saate kadar bedava olması da başka bir sıkıntı unsuru. Sektörün mevzuata ihtiyacı var. Tüketici beklentilerine karşı gelinmeden düzenlemeler yapılmalı” dedi. Kodal, sektör olarak şimdi yeni bir sıkıntı ile de karşı karşıya olduklarını belirterek, şunları söyledi: “Şimdi de Borçlar Kanunu’nda yer alan Yeni Kira Kanun Tasarısı ile ilgili bir düzenleme yapılıyor. Bu tasarı ile halen belli bir sabit kira ile birlikte ciro üzerinden kiralama yapan AVM’ler için sıkıntı oluşturuyor. Çünkü tasarıya göre döviz bazında kontrat yapıldığında artış olmayacağı belirtiliyor.”