İstanbul Sanayi Odası'nın (İSO) açıkladığı Türkiye'nin en büyük sanayi kuruluşları listesinde ikinci ligde de yaprak dökümü sürüyor. İlki 1968 yılında açıklanan en büyük 100 şirket arasında bugün sadece 17 firma listede kalırken ilk kez 1991 yılında açıklanan ikinci ligde yer alan 250 firmadan da 63'ü yerini korudu.
Referans gazetesinin haberine göre; 1991 yılında dönemin İSO Başkanı Memduh Hacıoğlu'nun açıkladığı ikinci büyük listesi, 1997 yılından itibaren 500 şirketi kapsar hale geldi. İSO'nun ilk açıklanan ikinci büyük listesinde yer alan 250 firmadan 174'ü, ne birinci ne de ikinci 500 arasında yer alıyor.
Yine ikinci 250 listesinde yer alan firmalardan 31'i 2009 birinci 500 listesinde bulunurken 32 firmanın da ikinci 500 listesinde yer aldığı tespit edildi. 11 firmanın adını açıklamadığı 250 listesinde kamu ise 33 firma ile temsil edildi. Kamuyu temsil eden şirketler arasında özelleştirilen çimento fabrikaları ve tasfiye halindeki Sümerbank iştiraklerinin ağırlığı dikkat çekti. İSO'nun son açıkladığı ikinci 500 listesinde ise 3'ü belediyelere ait olmak üzere toplam 4 kamu şirketi yer aldı. Son 19 yılda ya tasfiye olan ya da küçülen 176 firmanın önemli bir kısmı ise tekstil ve gıda sektöründen şirketlerden. 250 şirketi kapsayan listede ikinci sırada yer alan Beşel Haddecilik, Denteks Denizli Tekstil, SB. Nazilli Basma, Bursa Akü, Demirci Konservecilik ve Sinop Cam Sanayi, 176 firma arasında tasfiye olan veya küçülen firmalar arasında yer alan firmalardan sadece birkaçı.

Kamunun 33 şirketi vardı
1991'de açıklanmaya başlayan ikinci 250 şirket listesinde kamu 33 şirketle temsil ediliyordu. İlk listede bir numaralı şirket adını açıklamazken ilk 10'da kamunun 5 şirketi yer aldı. Şimdilerde Çimentaş'ın sahip olduğu Elazığ-Altınova Çimento üçüncü, PTT Fabrika Müdürlüğü dördüncü ve 1993'te özelleştirilen Aşkale Çimento ise beşinci sırada yer aldı. 250 listesinde tasfiye halindeki Sümerbank iştiraklerinin yoğunluğu da dikkat çekti. İSO'nun son açıkladığı ikinci 500 listesinde ise 4 kamu şirketi yer aldı. Şirketlerden 3'ü belediye şirketi, biri ise TMO'nun Afyon'daki fabrikası.

Krizler yok etti
Türkiye'nin birinci 500 şirketini izleyen 250 büyük kuruluş listesini açıklayan dönemin İSO Başkanı Memduh Hacıoğlu, onlarca firmanın liste dışı kalmasının ekonominin dinamik yapısı ve sanayicinin karşı karşıya olduğu risklerin göstergesi olduğunu söyledi.
1989-1993 yılları arasında İSO Başkanlığı yapan ve halen Karin Gıda'nın yönetim kurulu başkanlığı görevini yürüten Hacıoğlu, "İlk 500 listesini hazırlarken geride yüzlerce firma daha kalıyordu. Biz de bu firmaları ikinci bir listede açıklamaya başladık. İkinci 250 listesi böyle ortaya çıktı. Daha sonra bu liste 1997'den itibaren 500 şirketi kapsamaya başladı" dedi. Listede kalmaya devam etmenin aynı zamanda firmalar için bir hayat çizgisi niteliği de taşıdığını vurgulayan Hacıoğlu, Türkiye'nin belli aralıklarla yaşadığı krizlerin kimi firmaların yok olmasına yol açtığını söyledi. 1991'de açıklanan listede yer alan Karin Gıda, son açıklanan ikinci 500 listesinde ise 209. sırada yer buldu. Hacıoğlu, şirketi Karin Gıda'nın zaman zaman birinci 500 listesine, zaman zaman da ikinci 500 listesine girdiğini hatırlattı. İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi. Dr. Öztin Akgüç, ilk açıklanan listelerdeki tekstil ve gıda sektöründen firmaların sayı olarak ağırlıklı bir yer oluşturduğunu belirterek sektörel değişim nedeniyle son listelere daha çok otomotiv, madeni eşya sektörlerinin girmeye başladığına işaret etti.


İŞTE LİSTE DIŞI KALANLAR

* Beşel Haddecilik San. Ve Tic. AŞ
* PTT Fabrika Müdürlüğü
* Modateks Konfeksiyon Tic. Ve San. AŞ
* Aydın Tekstil Fab. Aş
* S.B. Nazilli Basma Sanayi İşletmesi
* Bersan Tekstil Ve Konf. San. Ve Tic. Aş
* Caan Tekstil San. Ve Tic. Aş
* Altınel Melamin San. Aş
* Sivas Çimento Sanayi Tic. Aş
* S. B. Hereke Yünlü Sanayii İşletmesi
* Wyeth Labaratuvarları A.Ş
* Sifar İlaçları Tic. Ve San. Aş
* Çelik Montaj Tic. Ve San. Aş
* Cem Madeni Eşya San. Aş
* Asmaş Ağır Sanayi Makinaları Aş
* Ak Enerji Elektrik Üret. Otoprodüktör Grubu Aş
* Bursa Akü Sanayi Aş
* Türk Philips Aydınlatma San. Ve Tic. Aş
* Camiş Makine Ve Kalıp San. Aş
* Çamlıca Alkolsüz İçkiler San. Aş
* Özkökler Elektrik İnş. Makina San. Ve Tic. Aş
* Demirci Konservecilik Aş
* Diktaş Dikiş İplik San. Ve Tic. Aş
* Sun Elektronik Devre Elem. San. Ve Tic. Aş
* Uyarlar Demir Çelik San. Ve Tic. Aş
* Akriteks Sentetik İplik San. Ve Tic. Aş
* Dörtel Tekstil Örme San. Ve Tic. Aş
* Bilteks Örme San. Ve Tic. Ltd. Şti
* Derkon Deri Ve Konfeksiyon San. Ve Tic. Aş
* S.B. Çanakkale Sentetik Deri İşletmeleri
* Çitosan Bozüyük Seramik San. Türk Aş
* Seka Kastamonu Müessesi
* Panteks Giyim San. Ve Tic. Ltd. Şti.
* Heriş Seramik Ve Turizm Sanayi Aş
* Kale Porselen Elektroteknik San. Aş
* İleri İplik San. Ve Tic. Aş
* Demaş Deri Mamulleri Sanayi Aş
* Beşer Balatacılık San. Ve Tic. Aş
* Balkan Motor San. Ve Tic. Aş
* Lüks Kadife Tic. Ve San. Aş
* Demisaş Döküm Emaye Mamulleri San. Aş
* Tetsan Trakya Elektrik Tic. Ve San. Aş
* Birsan Birlik Gıda San. Ve Tic. Aş
* Denteks Denizli Tekstil San. Ve Tic. Aş
* Bufer Elektrik San.Aş
* Orüs Kurumu Bartın Müessesi
* Antilop Deri Sanayi Ve Ticaret Aş
* Er-Os Çamaşırları Aş
* DMO İmalat Müessessi Müdürlüğü
* Sinop Cam San. Aş
* Pro-Ser Profilo Elekt Ev Aletler Servis Ve Tic. Aş
* Türkiye Tütünleri Aş
* S.B. Bergama Pam. Ve İp.Ve Dokuma San. T. Aş
* Filyos Ateş Tuğlası Sanayi T. Aş
* Profil Boru San. Aş
* Yer Maden San. Ve Tic. Aş
* Plastaş Plastik San. Ve Tic. Aş
* Takimsan-Tarım Kimya San. Ve Tic. Aş
* DMO Basın Mües. Müdürlüğü
* Kayseri Tekstil Fabrikası Aş
* Akip Tekstil Sanayi Ve Ticaret Aş
* Üçel Haddecilik San. Ve Tic. Aş
* Denizli Cam San. Ve Tic. Aş
* Susa Sıvı Maddeleri San. Ve Paz. Aş
* Hisar İplik Tic. Ve San Aş
* Maksan-Malatya Makina Sanayi Aş
* Ünsalan Değirmencilik Aş
* Nüans Tekstil Ltd. Şti.
* Kom Tekstil Ve Konfeksiyon San. Aş
* Kopaş Kozmetik Pazarlama Ve San. Aş
* Doğuş Tekstil İşletmeleri San. Ve Tic. Aş
* Carlo Erba İlaç Fab. Ltd. Şti
* Bürosan Büro San Aş
* Karbosan Zımpara Taşı San. Aş
* Silvan Sanayi Aş
* Supsan Motor Supapları San. Ve Tic Aş
* Özköseoğlu Isı San. Ve Tic. Aş
* Perfektüp Ambalaj San. Ve Tic. Aş
* Cenk Demir Sanayi Ve Ticaret Aş
* Debant Plastik San. Aş
* E.R. Squibb And Sons İlaçları Aş
* Marmara Linyitleri Müessessi
* Ceylan Giyim San. Ve Tic Aş
* Tümosan Plastik San. Ve Tic Aş
* Kasar Boyacılık San Aş
* Tekoplast Plastik San. Ve Tic. Aş
* Meysin Tarım Ve Gıda Ürünleri San. Ve Tic Aş
* Omtaş Oto. Transmisyon Aksamı San. Ve Tic. Aş
* Elektrotek Elektrik San. Ve Tic Aş
* Ege Ferro Kimya San. Ve Tic Aş
* ÇBS Printaş Baskı Mürekkep Ve Gereç San. Aş
* Mosaş Metal Ofset Ambalaj San. Aş
* Baycan Çiklet Ve Gıda San Aş
* Atılım Defter Ambalaj San. Ve Tic. Ltd. Şti.
* A.T. K. Atillla Türkmen Ve Kardeş. Teks. San. Ve Tic Ltd. Şti.
* S.B. Denizli Pamuklu Sanayi İşletmesi
* Karahasan Örme Tekstil San. Ve Tic. Aş
* Hasteks Entegre Tekstil San. Ve Tic. Aş
* Cem Ofset Matbaacılık Sanayi Aş
* Haznedar Ateş Tuğla San. Aş
* TTK Armutçuk Taşkömürü İşletme Müessesi
* Baysallar Tekstil Ve Tic. Aş
* Cicisan Gıda San. Ve Tic Aş
* Gök İnşaat Ve Tic Aş.
* Yidaş Yavuzlar İplik Dokuma San. Aş
* Mekan Yatak Ve Kapitone San Ve Tic Aş
* Rastaş Reform Ambalaj San. Ve Tic. Aş
* Temel Cıvata San. Ve Tic. Aş
* Davut Kozlu Mis Un Gıda Gıda San Ve Tic. Aş
* Balin Şekerleme Ve Gıda Mad. Tic. Ve San. Aş
* Güven Plastik Sanayi Aş
* Nace Makina Sanayi Aş
* Akardansa Sanayi Ticaret Aş
* Koton Klup Konf. Ve Tekstil San. Tic Aş
* Teras Gıda San. Ve Tic. Aş
* Setaş Simav Orman Mahsulleri End. Ve Tic. Aş
* Icf A.Ş. Isı Cihazları Fab. Aş
* Sujüt Suni Jüt San. Ve Tic. Aş
* Transvaro Elektron Aletleri San. Ve Tic. Aş
* Sepiciler Çaybaşı Deri San. Ve Tic. Aş
* Selteks Giyim San. Ve Tic. Ltd. Şti
* İpekiş Mensucat T. Aş
* Esman Beş Yılsız Çelik San. Ve Tic. Aş
* Teksan Ölçü Aletleri Aş
* Delta Plastik Endüstrisi Aş
* Eksan Tekstil Endüstrisi Ve Ticaret Aş
* Detaş Ambalaj Ve Kimya San. Aş
* Özsoylar Yem Sanayi Ve Ticaret Aş
* Ma-Pa Makine Parçaları Endüstrisi Aş
* Emsan Madeni Eşya Emaye San. Ve Tic Aş
* Cihangir Dericilik San. Ve Tic. Aş
* ETİTAŞ
* Teknik Servis Ve Tic Aş
* Özkan Kundura Ve Lastik İmal. San. Ve Tic. Aş
* Kemsen Aş
* Eltaş Elazığ Kağıt Torba Sanayi Aş
* S.B Sarıkamış Ayakkabı İşletmesi
* Van Çimento Sanayi T. Aş
* Tevfik Kitapçı Ve Ortağı Koll. Şti
* Meriç Tekstil San. Ve Tic. Aş
* Pisa Tekstil Ve Boya Fabrikaları Aş
* Ütüsan Elektrikli Cihazlar San. Tic. Aş
* Gençler Giyim San. Aş
* Seka Bolu Lamine Ve Lif Levha San. Müssesesi
* Tekersan Jant San. Aş
* Polifleks Sentetik Maddeleri San. Tic. Aş
* S.B. Bünyan Yünlü San. İşletmesi
* Dosan Konserve San. Tic. Aş
* Terme Metal San. Ve Tic. Aş
* Desan Denizli Emaye San. Ve Tic. Aş
* Şalteks Tekstil İşletmeleri Aş
* Epengle Döşemelik Kumaş San. Tic. Aş
* Ataç Anteks İplik Fab. Hikmet Ataman Ve Ort. Tic. San. Aş
* Titbaş Tekstil Ve Konfeksiyon San. Ve Tic. Aş
* Özçegaş Çelik Kons. Ve Galv. San. Tic. Aş
* Ocakgaz Tic. Ve San. Aş
* Enteks Dış. Tic. Ve Yatırım Aş
* Doğu Galvaniz Ve Plastik San. Aş
* Emek Tevukçuluk Ve Yem San. Tic. Aş
* Oralitsa İnşaat Malz. San. Ve Tic. Ltd. Şti.
* Tezsan Takım Tezgahları San. Ve Tic. Aş
* Tmo Alkasan Alkaloid Ve San. İşl. Mües. Müd.
* Akkanat Konf. İmal. İhrc. Ve Tic. Aş
* Ttk Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi
* Karadeniz Örme Sanayii Aş
* Simbay Simtel Ve Bayileri Elekt. Ev Cihaz. End. Paz. Aş
* Ente Endüstri Ve Tesisat Aş
* Tikveşli Süt ve Süt Mamulleri San. Ve Tic. Aş
* Ergsan Örme Sanayi Ve Tic Aş
* Özgün Dikiş Makinaları San. Ve Tic. Aş
* Çelik Akü San. Aş.
* Cemal Tekstil San. Turizm Yat. Ve Dış. Tic. Aş
* Palmek Profilo Alü. Metal Kap. Ve Doğr. San. Aş
* Linda Tekstil San. Tic AŞ