Gaz ve petrolün en büyük savaş nedeni olduğunu unutmamak gerekir. Dikkatle izleyelim. Son anlaşmayla, Rusya’nın kontrolünde Ermenistan-Azerbaycan arasında yeni bir gerginliğin çıkma ihtimali çok yüksek.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Rusya ile doğal gaz anlaşmasına imza koymadan kısa süre önce Ermenistan’ı Karabağ topraklarını terk etmesi için çok ağır bir dille ve üslupla uyardı. Ermenilerin kendi istekleriyle Karabağ topraklarını terk etmemeleri halinde, askeri yoldan almaya hazır olduklarını deklare etti. Aliyev, ilk defa bu derece sert mesaj verirken, bazı meseleleri halletmiş olması gerekir.
Önemli bir Azeri yetkiliyle konuyu müzakere ettiğimde, halen daha bu coğrafyada en etkin gücün Rusya olduğunu, onun desteği olmadan bir mücadelenin olamayacağının altını çizdi. Azerbaycan’ın başına Karabağ problemini saran Rusya, Karabağ meselesinin çözümünde bir karşılık almadan Azerbaycan’a destek vermeyecektir. Rusya, Azeri gazını aldığına göre Kafkaslar’da yeni bir çatışmaya hazır olalım.
Yıllar önce Rus desteğiyle Azerileri alt eden Ermeniler, bu defa Rusya’nın desteğini alan ve güçlenen Azerbaycan’a karşı bakalım ne yapacaklar? Peki, bu manzara karşısında Türkiye ne yapacak? Halen daha Nabucco muhabbetiyle yatıp, kalkmayacak herhalde. Nabucco’yu Avrupa ülkeleri düşünsün. Zira bu proje kolay rafa kalkacak bir proje değildir. Değerlidir. Türkiye’nin ise düşünmesi ve çözmesi gereken Nabucco’dan daha önemli işleri vardır.
Türkiye, Ermenistan sınırı kapısıyla uğraşırken Azerbaycan, Rusya’ya yaklaştı ve en büyük problemi çözecek gibi görünüyor. Bu durumda Rusya-Türkiye ilişkileri, Azeri doğal gazı, Türkiye-Ermenistan görüşmeleri nasıl biz seyir izleyecek?
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, müsteşar Metin Kilci dün sabah erkenden Rusya’ya uçtular. Koltuklarının altındaki dosya oldukça kabarık. Mavi Akım II doğal gaz anlaşması ve İsrail’e bu hattın uzanması, nükleer santralde son durum, Çalık Grubu’nun Samsun-Ceyhan ham petrol boru hattına Rusya desteği gibi konular var.
Azerbaycan’ın yılda 500 milyon metreküp Şah Deniz II doğal gazını, bin metreküpü 350 dolardan Rusya’ya vermesinin sembolik olduğuna iddia edenler olabilir. Fakat sembolik değildir. Başka detaylarda söz konusudur. Ancak gerçek şu ki, Azerbaycan içinde bulunduğu birçok sorunu Rusya olmadan aşamayacağına kanaat getirmiştir.
Mesele Türkiye’ye güvenmeme, Ermenistan ile Türkiye yakınlaşması meselesi değildir. Asıl konu Türkiye’nin desteğiyle dahi Karabağ sıkıntısının yıllardır ortadan kaldırılamamasıdır. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) konuyu sürüncemede bırakmasıdır. Bence Azerbaycan doğru yoldadır, doğrusunu yapmıştır.
Bu aşamada Türkiye’nin düşünmesi gereken şudur; Azerbaycan’dan ucuz gaz almak mı, yoksa Azerbaycan’ın toprak bütünlüğü mü daha önemlidir?

Güntay Şimşek/ Habertürk