Yastık altı satışları fiyatların gerilemeye başlaması nedeniyle duran altın piyasasında ithalat yeniden hareketlendi. İlk beş ayda 67 kilogram olan altın ithalatı son üç haftada 4.1 tona ulaştı. İthalat artışında bir yandan fiyatların gerilemesi öte yandan ise yaz aylarında düğün sezonu nedeniyle artan talebin etkili olduğunu belirten sektör temsilcileri altın fiyatlarındaki gerilemenin devam etmesi halinde alımların artacağı görüşünü savundu.
Türkiye'de yastık altında yaklaşık 5 bin ton altın bulunduğu tahmin ediliyor. Altın fiyatlarının ons başına 950 dolarlara ulaşması bu altının bir bölümünün yastık altından çıkmasını sağladı. Yaklaşık 80 ton altın 40 bine yakın kuyumcu ve sarraf vasıtasıyla toplanarak piyasaya girdi. Bu altınların büyük bölümü de külçe altın haline dönüştürülerek ihraç edildi.
İlk dört ayda 4 milyar dolar ihracat gerçekleşti. Piyasada ihracat artarken ithalat ise bazı aylar 0 olarak gerçekleşti. Son iki aydır ise piyasa trendi değişiyor. İthalatta artış, ihracatta ise gerileme başladı. Nisan ayında ihracat yarı yarıya azalarak 255 milyon dolara geriledi.

İstanbul Altın Borsası Başkan Yardımcısı Oğuzhan Aloğlu, geçen yılın ilk 5 ayında 1.5 milyar dolar değerinde altın ithal edildiğini bu yılın aynı döneminde ise bu rakamın sadece 1 milyon 950 bin dolar olduğunu belirtti. Ancak altın fiyatlarının gerilemesi ve kurlardaki artış nedeniyle son 3 haftada ithalatın artmaya başladığını söyleyen Aloğlu, ithalatın son 3 haftada 125 milyon dolara ulaştığını kaydetti.
Sektördeki ithalat artışının ihracatı artırabilmek için çok önemli olduğunu vurgulayan İstanbul Değerli Maden ve Mücevherat İhracatçıları Birliği (İDMMİB) Başkanı İmam Altınbaş, geçtiğimiz aylarda ithalata gerek duymadan yapılan ihracatın hurda altın yönünde gerçekleştiğini belirtti. Mücevher üretiminin yapılması için hammadde ithalatının zorunlu olduğunu kaydeden Altınbaş, "İthalatın azalması demek mücevher ihracatının da azalması demektir. Son 3 haftada gerçekleşen ithalat, önümüzdeki ay 200 milyon dolar ihracat yapacağımızın sinyallerini verir. İşlenmiş ürün ihracatı, ithalat yapılmadan gerçekleşmez" dedi.

22 ayar bilezik satılmıyor
Altın fiyatlarının geçtiğimiz aylara oranla gerilemesi nedeniyle tüketicilerin yastık altı altınlarını piyasaya çıkarmadığını söyleyen İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı Alaattin Kameroğlu, insanların ucuzlayan altın fiyatlarını fırsat bilerek alımlara yöneldiğini açıkladı. Son 2 aydır düğün sezonunun yaşandığını ve kuyumcularda hareketlilik gözlendiğini vurgulayan Kameroğlu, "Yaşanan hareketlilikte bile krizin etkileri gözlemleniyor. İnsanlar hafif gramajlı ürünlere yöneliyor. Fiyatı 475 lira olan 22 ayar bilezikleri alan yok, herkes yaklaşık 250 lira olan 14 ayar bileziklere yöneldi. Oysaki geçen senelerde düğün sezonu daha ağır gramajlı ürünler satın alınarak, daha hareketli geçerdi" diye konuştu.

Hurda dönüşümü azaldı
Haziran ayının başından itibaren hurda dönüşümlerinin azaldığını belirten Jival Yönetim Kurulu Başkanı Naim Gençoğlu, insanların yastık altı stoklarının büyük ölçüde azaldığını söyleyerek, düğün sezonu nedeniyle mücevher satışlarının arttığını dile getirdi. Geçtiğimiz yıllarda altının tasarruf amaçlı yatırım olduğunu kaydeden Gençoğlu, "Bugün altının yatırım amaçlı kullanım oranı yüzde 25'e düştü. Oysaki geçtiğimiz senelerde bu oran yüzde 75 oranındaydı. Bugün oranlar tersine döndü. İnsanlar altını takmak için alıyor, ihtiyacım olursa satarım diye düşünüyor" dedi.
Kuyumculuk sektöründe ağır bir kriz yaşandığının altını çizen Gençoğlu, sektörün genelinde yüzde 50'ye yakın daralma gözlendiğini belirterek, Jival'deki daralmanın yüzde 30'a ulaşacağını ifade etti. Daralma nedeniyle ciro ve mağazalaşma hedeflerini de revize ettiklerini aktaran Gençoğlu, 40 milyon dolarlık ciro hedeflerinin 27 milyon dolarda kalabileceğini belirterek, 2010 yılı 50 mağaza hedeflerini de 30 olarak planladıklarını kaydetti.
Adil Mücevher Yönetim Kurulu Başkanı Adil Temizerler, kişilerin yastık altı altın yerine mücevherlere yönelmeye başladığını söyledi. Krize rağmen günün modasının hafif gramlı takılara yönelmek olduğunu belirten Temizerler, "İnsanlar, Anadolu'da az işçilikle yapılan takılara yönelmeye başladı. Bu takılarımızın satışlarında son 1 ayda yüzde 20 artış var. Düğün sezonunun başlaması evliliklerin artması altın satışlarını artırdı. Ancak bu hareketlilik bile sektördeki ve firmalardaki daralmayı engelleyemeyecek" diye konuştu.

YASTIK ALTI 5 BİN TON
Türkiye'de yastık altında yaklaşık 5 bin ton altın bulunduğu tahmin ediliyor. Altın fiyatları ons başına 942 doları bulunca iç piyasada da satışlar hızlandı. Krizin de etkisiyle yaklaşık 80 ton altın yastık altından çıktı. 40 bine yakın kuyumcu ve sarraf vasıtasıyla toplanan hurda altınlar külçe altın haline dönüştürülüyor. Büyük bölümü de ihraç ediliyor.

İlk 5 ayda yalnızca 67 kiloluk altın ithalatı gerçekleşirken, sadece son 3 haftada değeri 125 milyon dolar olan 4.1 tonluk ithalat yapıldı.

Referans/ Gamze Tüfekçi